Βιοποικιλότητα

Ιεράρχηση μετριασμού τυχόν επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα

• 1. Αποφυγή: π.χ. αξιολόγηση της όδευση του αγωγού και επαναχάραξη

  Ο TAP ακολούθησε μια αυστηρή διαδικασία για τον καθορισμό της όδευσης του αγωγού με στόχο να διασφαλίσει ότι, όπου ήταν δυνατόν, θα απέφευγε ευαίσθητες περιοχές σε ό,τι αφορά τη βιοποικιλότητα.

  Και αυτό επιτεύχθηκε από την ομάδα κατασκευής του αγωγού, με τη χάραξη της όδευσης γύρω (και όχι μέσα) από περιοχές έντονης βιοποικιλότητας και υψηλής οικολογικής αξίας ή κάτω από ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές, όπως ποτάμια και υγρότοποι.

  Για παράδειγμα:

  • Στην Αλβανία, πραγματοποιήθηκαν υπόγειες διελεύσεις του αγωγού χωρίς διάνοιξη τάφρου σε δέκα υδάτινες οδούς, για να αποφευχθούν τυχόν επιπτώσεις στον ευρωπαϊκό πληθυσμό της ενυδρίδας που ζει στον ποταμό Osumi. Η επιτυχία αυτής της στρατηγικής αποφυγής καταδεικνύεται από την αδιάλειπτη παρουσία ενυδρίδων σε όλα τα προαναφερθέντα περάσματα.
  • Ο παραποτάμιος διάδρομος του ποταμού Αλιάκμονα στην Ελλάδα αναγνωρίστηκε ως σημαντικός βιότοπος για μεγάλα σαρκοφάγα ζώα, υδρόβια είδη, και ευαίσθητα παραποτάμια οικοσυστήματα. Η κατασκευή του αγωγού στην περιοχή χωρίς διάνοιξη τάφρου είχε ως αποτέλεσμα να αποφευχθούν όλες οι άμεσες επιπτώσεις στα φυσικά οικοσυστήματα. Μετά το πέρας των κατασκευαστικών εργασιών, συνεχίζει να καταγράφεται παρουσία μεγάλων σαρκοφάγων κατά μήκος του ποταμού, γεγονός που καταδεικνύει την επιτυχία της συγκεκριμένης στρατηγικής αποφυγής.
  • Στην Ιταλία, οι ομάδες του ΤΑΡ άνοιξαν τούνελ κάτω από σημαντικά οικοσυστήματα, όπως υγρότοπους και δάση με δρυς, προκειμένου να αποφύγουν τυχόν επιπτώσεις στη βιοποικιλότητά τους.

  Ο TAP θα συνεχίσει να παρακολουθεί αυτές τις περιοχές καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του αγωγού.

• 2. Ελαχιστοποίηση και μετριασμός: π.χ. μείωση πλάτους Ζώνης Εργασίας του αγωγού

  Στις περιπτώσεις που η αποφυγή δεν κατέστη δυνατή, έγιναν προσπάθειες για την ελαχιστοποίηση τυχόν επιπτώσεων μέσω στρατηγικών μετριασμού. Σε αυτές, περιλαμβάνονται η επιβολή εποχικών περιορισμών εργασίας για τη μείωση των επιπτώσεων κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής κάποιων ειδών πανίδας, τον περιορισμό του πλάτους της Ζώνης Εργασίας στο ελάχιστο δυνατό σε περιοχές που είχαν αναγνωριστεί ως φυσικά οικοσυστήματα, και την παρακολούθηση ή και μεταφορά ευαίσθητης χλωρίδας για να διασφαλιστεί ότι θα παραμείνει ανεπηρέαστη από τις κατασκευαστικές εργασίες.

  Για παράδειγμα:

  • Στην Αλβανία, εφαρμόστηκαν εποχιακοί περιορισμοί στις κατασκευαστικές εργασίες κατά την περίοδο αναπαραγωγής του χρυσού τσακαλιού. Έρευνες που πραγματοποιήθηκαν μετά την κατασκευή του αγωγού, καταδεικνύουν ότι ο πληθυσμός των τσακαλιών συνεχίζει να ευδοκιμεί σε αυτές τις περιοχές.
  • Πριν από την έναρξη της κατασκευής του αγωγού, εντοπίστηκε σπάνιο είδος κρίνου σε περιοχή της Αλβανίας κοντά σε σημείο όπου είχαν προγραμματιστεί εργασίες. Καθ’ όλη τη φάση κατασκευής, τα λουλούδια βρίσκονταν υπό παρακολούθηση ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υποστούν έμμεση επίπτωση.
  • Ο TAP εφάρμοσε εποχιακούς περιορισμούς εργασίας σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, κατά την περίοδο αναπαραγωγής του λύκου και της καφέ αρκούδας. Και έρευνες που πραγματοποιήθηκαν μετά την κατασκευή, κατέδειξαν ότι οι πληθυσμοί αυτών των μεγάλων σαρκοφάγων ζώων συνεχίζουν να ευδοκιμούν στις συγκεκριμένες περιοχές.
  • Σπόροι από τρία ενδημικά στην Ελλάδα φυτά συλλέχθηκαν και αποθηκεύτηκαν σε εργαστηριακές συνθήκες. Θα χρησιμοποιηθούν για την αποκατάσταση της αντίστοιχης χλωρίδας στα επίπεδα που βρισκόταν πριν την κατασκευή, στην περίπτωση που εντοπιστούν επιπτώσεις κατά τη διάρκεια ζωής του αγωγού.

• 3. Αποκατάσταση: π.χ. αποκατάσταση ενδιαιτημάτων εντός της Ζώνης Εργασίας του αγωγού

  Ο TAP έχει δεσμευθεί να αποκαταστήσει το συντομότερο δυνατόν τη βλάστηση στη Ζώνη Εργασίας του αγωγού στα επίπεδα που βρισκόταν αρχικά ως προς την κατάσταση, τη σύνθεση και την πυκνότητά της. Η μόνη εξαίρεση αφορά στην περιοχή εντός της Ζώνης «Περιορισμών Κυριότητας», πλάτους 8 μέτρων (4+4 εκατέρωθεν του αγωγού), όπου δεν μπορούν να φυτευτούν βαθύρριζες καλλιέργειες και δέντρα για λόγους ασφάλειας και λειτουργίας.

  Ο TAP επίσης θα αναβλαστήσει τις περιοχές όπου εντός της Ζώνης Εργασίας υπήρχε δάσος πριν από την κατασκευή του αγωγού. Ο TAP έχει δεσμευθεί να αντικαταστήσει κάθε δέντρο που αφαιρέθηκε κατά τη διάρκεια των κατασκευαστικών εργασιών. Λόγω, ωστόσο, των περιορισμών που ισχύουν στη Ζώνη «Περιορισμών Κυριότητας» (4+4 εκατέρωθεν του αγωγού), δεν θα τοποθετηθούν όλα τα δένδρα αντικατάστασης στο ίδιο σημείο από το οποίο απομακρύνθηκαν.

  Οι διαδικασίες αναβλάστησης παρακολουθούνται τακτικά, με την πρόοδο να αξιολογείται σε σχέση με προκαθορισμένους στόχους. Στους στόχους συμπεριλαμβάνονται απτές αποδείξεις ότι πράγματι υλοποιούνται οι περιβαλλοντικές και κοινωνικές δεσμεύσεις και τα μέτρα μετριασμού του ΤΑΡ. Επίσης, παρακολουθείται ο βαθμός αποκατάστασης της βλάστησης στα επίπεδα που ήταν πριν την κατασκευή του αγωγού, ως προς την πυκνότητα και ποικιλομορφία.

  Οι εργασίες αναδάσωσης φέρουν την έγκριση και ελέγχονται από τις αρμόδιες δασικές αρχές.

  Ο ΤΑΡ έχει προγραμματίσει μακροπρόθεσμες ενέργειες για την παρακολούθηση του προγράμματος αποκατάστασης της βιοποικιλότητας, η επιτυχία του οποίου θα συνεχίσει να ελέγχεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του αγωγού ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξουν απώλειες.

  Για παράδειγμα:

  • Στην Αλβανία, περισσότερα από 250.000 δέντρα θα επαναφυτευτούν στην αποκατεστημένη γη πάνω από τον αγωγό, αλλά και σε άλλα σημεία, για να αποφευχθεί τυχόν μείωση των δασικών εκτάσεων. Για την αποκατάσταση, καλλιεργούνται δενδρύλλια μαύρης πεύκης από τοπικούς σπόρους και εξειδικευμένες εργολήπτριες εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε δραστηριότητες αναδάσωσης.
  • Πάνω από 700.000 δέντρα και φυτά θα επαναφυτευτούν σε τοποθεσίες στην Ελλάδα, για να αποφευχθεί τυχόν μείωση των δασικών εκτάσεων. Στο δάσος του Λουτρού, π.χ., εξειδικευμένοι συνεργάτες του ΤΑΡ φύτευσαν δενδρύλλια πεύκου με μεγάλη προσοχή και σύμφωνα με συγκεκριμένες διαδικασίες.
  • Χάρη στην επιτυχή εφαρμογή της ιεράρχησης μετριασμού τυχόν επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα, και χάρη στη χρήση μεθόδων διέλευσης του αγωγού χωρίς διάνοιξη τάφρου, κανένα φυσικό δασικό οικοσύστημα δεν έχει επηρεαστεί στην Ιταλία από την κατασκευή του ΤΑΡ.

• 4. Αντισταθμιστικά μέτρα: π.χ. σε υπολειμματικές επιπτώσεις, όπως απώλεια ενδιαιτημάτων εντός της Ζώνης «Περιορισμών Κυριότητας»

  Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν ήταν δυνατή η αποφυγή επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο TAP εφάρμοσε και εφαρμόζει μέτρα προκειμένου να αντισταθμίσει οποιαδήποτε απώλεια.

  Για το σκοπό αυτό έχει αναπτυχθεί στρατηγική αντιστάθμισης επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα, η οποία εστιάζει σε είδη και οικοσυστήματα που έχουν αναγνωριστεί ως προτεραιότητα ή κριτικά ενδιαιτήματα. Τα συγκεκριμένα αντισταθμιστικά μέτρα θα εφαρμόζονται κατά τα επόμενα χρόνια και θα βρίσκονται υπό παρακολούθηση καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής του αγωγού, για να διασφαλιστεί ότι ο TAP τηρεί τη δέσμευσή του για μηδενικές απώλειες ως προς τη βιοποικιλότητα.