Η Κατασκευή του αγωγού

Ο TAP εκτείνεται σε 772 χλμ. εδάφους με ποικίλα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά. Η κατασκευή του αγωγού περιλάμβανε την αποκατάσταση αρκετών δρόμων πρόσβασης και γεφυρών στις φιλοξενούσες χώρες. Η όδευση του ΤΑΡ καθαρίστηκε και διαμορφώθηκε κατάλληλα, έγινε εκσκαφή της τάφρου, οι σωληναγωγοί συγκολλήθηκαν και τοποθετήθηκαν στο έδαφος και, τέλος, η τάφρος επιχωματώθηκε και η γη αποκαταστάθηκε. Οι εργασίες καταβίβασης των σωληναγωγών στην τάφρο πραγματοποιήθηκαν τμηματικά, με κάποιες περιοχές να παρουσιάζουν σημαντικές μηχανικές δυσκολίες.     

Για την προστασία του περιβάλλοντος, χρησιμοποιήθηκαν πολλές και διαφορετικές τεχνικές κατασκευής σε ό,τι αφορά τη διέλευση ποταμών και δρόμων – όπως οριζόντια κατευθυνόμενη διάτρηση (horizontal directional drilling) και κατασκευή μικρο-τούνελ.

Περίπου 55.000 σωληναγωγοί χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του αγωγού, συνολικού βάρους 520.000 τόννων περίπου, όσο δηλαδή ζυγίζουν 71 πύργοι του Άιφελ. Οι σωληναγωγοί μεταφέρθηκαν στους Κεντρικούς Σταθμούς Διαλογής σε 79 θαλάσσια φορτία και 158 δρομολόγια τρένου εντός Ελλάδας. Από τους Κεντρικούς Σταθμούς Διαλογής, οι σωληναγωγοί μεταφέρθηκαν στους τοπικούς σταθμούς του ΤΑΡ κοντά στα εργοτάξια κατά μήκος της όδευσης του αγωγού.   

Η τοποθέτηση ατσάλινων σωλήνων στην Αδριατική Θάλασσα, σε βάθος μεγαλύτερο των 800 μέτρων και με σεβασμό στο περιβάλλον, συνιστά δύσκολο έργο. Ο ΤΑΡ συνεργάστηκε με την κορυφαία εταιρεία του κλάδου Saipem, στην οποία ανέθεσε την τοποθέτηση του υποθαλάσσιου τμήματος του αγωγού, με τη χρήση ειδικού ημι-βυθιζόμενου σκάφους.   

Ο αγωγός δεν είναι εμφανής από τις αλβανικές και ιταλικές ακτές. Έγινε ειδικός σχεδιασμός για τις  προσγειαλώσεις, συμβατός με την κατασκευαστική μεθοδολογία του έργου. Ο ΤΑΡ συνεργάστηκε στενά με τις περιβαλλοντικές αρχές στην Αλβανία και την Ιταλία, ώστε να συμφωνηθεί η κατάλληλη περιβαλλοντική στρατηγική. Για παράδειγμα, το έργο απέφυγε οποιαδήποτε επίπτωση στη θαλάσσια βλάστηση τύπου «Posidonia» και «Cymodocea» και άλλους θαλάσσιους οργανισμούς, καθώς και τη χερσαία μεσογειακή μακκία βλάστηση.

Τον Φεβρουάριο του 2018, κοντά στο χωριό Ελαιούσα της Κεντρικής Μακεδονίας, ο ΤΑΡ πραγματοποίησε ένα μηχανικό επίτευγμα παγκοσμίου κλάσης, εγκαθιστώντας σωλήνα μεγάλου μήκους με διάτρηση, σε μία μόνο διέλευση. Συγκεκριμένα, πέρασε τμήμα αγωγού 1.820 μέτρων κάτω από τον Αξιό ποταμό, με οριζόντια κατευθυνόμενη διάτρηση.

Είχε προηγηθεί η εκπόνηση γεωλογικών και γεωφυσικών μελετών, για να καθοριστεί το βέλτιστο δυνατό προφίλ διάτρησης με τη δυνατότητα αύξησης της διαμέτρου. Οι εργασίες διάτρησης και διάνοιξης πραγματοποιήθηκαν από τα μέσα Νοεμβρίου 2017 έως τα μέσα Φεβρουαρίου 2018, χρησιμοποιώντας γεωτρύπανο 400 τόνων με εργαλεία ειδικά σχεδιασμένα για το έργο, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι δυνάμεις περιστροφής και έλξης.

Οι εργολήπτριες εταιρείες του ΤΑΡ και οι μηχανικοί τους κατασκεύασαν τμήμα του αγωγού από σωληναγωγούς διαμέτρου 1,2 μέτρων, τους οποίους και συγκόλλησαν σε ένα πέρασμα. Ο βαθμός δυσκολίας δε αυξήθηκε, καθώς η ομάδα χρειάστηκε να κατασκευάσει το τμήμα αυτό του αγωγού σε καμπύλη Ζώνη Εργασίας και εντός τάφρου με νερό που περνούσε κάτω από επαρχιακό δρόμο.

Η ελεγχόμενη διαδικασία τοποθέτησης διήρκεσε 36 ώρες και ολοκληρώθηκε χωρίς καμία επίπτωση στις τοπικές κοινότητες και το περιβάλλον.

Στο υψηλότερο σημείο του αγωγού στην Αλβανία, σε υψόμετρο άνω των 1.800 μέτρων, οι μηχανικοί του ΤΑΡ ήρθαν αντιμέτωποι με το πιο απαιτητικό γεωμορφολογικό ανάγλυφο και τις δυσκολότερες γεωλογικές συνθήκες ολόκληρης της όδευσης.  

Χωρίς τη δυνατότητα επαναχάραξης της όδευσης, ο ΤΑΡ αποφάσισε να κατασκευάσει μικρο-τούνελ 480 μέτρων κάτω από το σημείο, ώστε να αποφύγει την τοποθέτηση του αγωγού σε ασταθές έδαφος. 

Εκτός από τα τεχνικά ζητήματα υλοποίησης ενός τόσο απαιτητικού έργου, η ομάδα του ΤΑΡ στην περιοχή είχε επίσης να αντιμετωπίσει δύσκολες καιρικές συνθήκες και να εργάζεται σε απομακρυσμένη ορεινή περιοχή, 12 χλμ. από τον κοντινότερο ασφαλτοστρωμένο δρόμο, και 3 ώρες μακριά από τη βάση των επιχειρήσεων.  

Η διάτρηση ξεκίνησε στα μέσα Ιουλίου 2019 και έως τα μέσα Αυγούστου 2019, η ομάδα είχε διανοίξει το 60% περίπου του τούνελ. Στο σημείο αυτό, ωστόσο, το γεωτρύπανο 'κόλλησε' και ο ΤΑΡ σε συνεργασία με τους μηχανικούς της εργολήπτριας εταιρείας εξέτασε διάφορες εναλλακτικές μεθόδους. Εν τέλει, αποφασίστηκε να σκάψουν τάφρο ανάκτησης και να ξεμπλοκάρουν το τμήμα που είχε ήδη ανοίξει, κόβοντας και αφαιρώντας κομμάτια του αγωγού που εμπόδιζαν.

Έως τον Νοέμβριο του 2019, η ομάδα διάτρησης είχε κατορθώσει να επιδιορθώσει το μικρο-τούνελ και να ολοκληρώσει τη διέλευση του αγωγού.

Ο ΤΑΡ κατασκεύασε κι άλλα μικρο-τούνελ στην Αλβανία (όπως στο Σκράπαρ), ενώ εγκατέστησε και άλλα τμήματα αγωγού χωρίς την εκσκαφή τάφρου.